Water Blasting Áp Lực Cao Cho Tẩy Sơn, Tẩy Gỉ Vỏ Tàu Tại Hải Phòng – Quảng Ninh

Tại các ụ đóng tàu và nhà máy sửa chữa tàu ở Hải Phòng, Quảng Ninh, công đoạn làm sạch vỏ tàu trước khi sơn lại luôn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dock, chất lượng lớp phủ và chi phí bảo trì sau này. Trước đây, phun cát hoặc phun hạt mài khô được sử dụng rộng rãi để tẩy gỉ, tạo nhám và bóc lớp sơn cũ. Tuy nhiên, phương pháp này phát sinh nhiều bụi, hạt mài thải, tiếng ồn và chất thải lẫn sơn cũ, rỉ sắt, kim loại nặng hoặc thành phần chống hà.

Trong bối cảnh yêu cầu HSE và quản lý môi trường tại Việt Nam ngày càng chặt chẽ hơn, water blasting áp lực cao đang được nhiều ụ tàu hiện đại xem xét như một giải pháp giúp giảm bụi, giảm phát tán hạt mài và kiểm soát chất thải tốt hơn so với phun cát khô truyền thống. Tuy vậy, water blasting không nên được hiểu là thay thế 100% phun cát trong mọi trường hợp. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên tiêu chuẩn bề mặt yêu cầu, hệ sơn áp dụng, tình trạng vỏ tàu và quy trình nghiệm thu của chủ tàu hoặc đăng kiểm.

Máy Dưới 300 Bar Phù Hợp Cho Việc Gì?

Các máy rửa áp lực dưới 300 bar thường phù hợp cho rửa bùn, muối, rong rêu nhẹ, dầu mỡ bề mặt hoặc vệ sinh trước khi kiểm tra. Đây là nhóm thiết bị hữu ích cho bảo trì thường xuyên, nhưng thường không đủ cho các hạng mục tẩy sơn cũ bám chắc, gỉ nặng, hà bám lâu ngày hoặc chuẩn bị bề mặt trước khi sơn công nghiệp.

Với vỏ tàu biển, lớp bám bẩn thường gồm muối hòa tan, marine growth, rỉ sắt, sơn chống hà và nhiều lớp coating cũ. Vì vậy, hiệu quả làm sạch không chỉ phụ thuộc vào áp suất bar, mà còn phụ thuộc vào lưu lượng nước, loại nozzle, khoảng cách phun, tốc độ di chuyển súng, góc phun và độ bám dính của lớp sơn cũ.

Chọn Dải Áp Theo Nhiệm Vụ, Không Chỉ Theo Con Số Bar

Với rửa muối, bùn, rong rêu nhẹ: có thể dùng nhóm áp lực thấp đến trung bình, tùy yêu cầu vệ sinh.

Với tẩy bám bẩn nặng, hà biển, sơn bong tróc: cần đánh giá nhóm áp lực cao hơn, kết hợp đầu phun quay hoặc phụ kiện chuyên dụng.

Với bóc sơn cũ, gỉ bám chắc và chuẩn bị bề mặt trước sơn: thường cần water blasting áp lực cao hoặc siêu cao áp, đồng thời phải kiểm tra tiêu chuẩn bề mặt sau xử lý.

Dải 500-1500 bar có thể phù hợp cho nhiều ứng dụng công nghiệp nặng, nhưng không nên mặc định “càng cao càng tốt”. Áp quá cao, nozzle sai hoặc thao tác không chuẩn có thể gây hư hại mép hàn, gasket, thiết bị lân cận hoặc làm giảm năng suất do vùng làm sạch quá hẹp. Cách đúng là chạy thử một khu vực mẫu, xác nhận độ sạch, tốc độ thi công và yêu cầu sơn trước khi triển khai đại trà.

Tiêu Chuẩn Bề Mặt Sau Water Blasting

Sau water blasting, kỹ sư sơn cần kiểm tra nhiều yếu tố chứ không chỉ nhìn bằng mắt:

• Mức độ sạch bề mặt theo chuẩn WJ-1, WJ-2, WJ-3, WJ-4 hoặc ISO 8501-4.
• Mức flash rust sau khi bề mặt thép tiếp xúc nước.
• Hàm lượng muối hòa tan, đặc biệt chloride trên vỏ tàu.
• Độ nhám/profile hiện hữu của thép, vì water blasting thường làm sạch tốt nhưng không tạo profile nhám mới như phun hạt mài.
• Độ khô bề mặt và thời gian cho phép trước khi sơn lớp primer.

Đây là điểm rất quan trọng: water blasting có thể loại bỏ muối và chất bẩn hòa tan tốt, nhưng nếu hệ sơn yêu cầu profile nhám mới, nhà máy có thể cần kết hợp phương pháp tạo nhám hoặc xử lý bổ sung theo khuyến nghị của hãng sơn.

Xử Lý Nước Thải Và Chất Thải Sau Khi Phun

Water blasting giúp giảm bụi và giảm hạt mài thải, nhưng không có nghĩa là không phát sinh chất thải. Nước sau phun có thể chứa sơn cũ, rỉ sắt, dầu mỡ, chất chống hà, kim loại nặng hoặc cặn bẩn từ vỏ tàu. Vì vậy, khu vực thi công cần có phương án thu gom, lắng lọc, tách cặn và xử lý nước thải theo quy định môi trường của nhà máy và địa phương.

Đây cũng là điểm nên nhấn mạnh trong bài viết vì phù hợp với thực tế quản lý môi trường tại các cụm cảng, ụ tàu và khu công nghiệp ven biển.

Cấu Hình Bơm P.T.C/HPP Cho Ụ Tàu Có Điện 3 Pha

Với các ụ tàu cố định có sẵn điện 3 pha công suất lớn, cấu hình bơm dẫn động motor điện hoặc custom skid điện có thể là lựa chọn phù hợp vì giảm khí thải tại chỗ, giảm tiếng ồn và thuận tiện cho vận hành trong nhà xưởng hoặc khu vực dock có hạ tầng điện ổn định.

Tuy nhiên, không nên gắn cứng một model như “EasyPower Electric” nếu chưa có datasheet chính hãng xác nhận. Cách tư vấn đúng hơn là THQ Technical Services sẽ đối chiếu yêu cầu thực tế với datasheet P.T.C Italiana/HPP để chọn pump head, motor, khung skid, tủ điều khiển, hose, gun, rotary nozzle và dump valve phù hợp.

Các thông tin cần xác nhận trước khi chọn máy gồm:

• Diện tích vỏ tàu cần xử lý mỗi ca.
• Loại lớp bám: muối, hà, sơn cũ, gỉ nhẹ hay gỉ nặng.
• Tiêu chuẩn bề mặt cần đạt trước khi sơn.
• Nguồn điện 3 pha hiện có và công suất khả dụng.
• Số súng phun vận hành đồng thời.
• Chiều dài hose, vị trí đặt máy và điều kiện làm việc trong dock.
• Yêu cầu thu gom nước thải, tiếng ồn và an toàn HSE.

An Toàn Khi Vận Hành Water Blasting Siêu Cao Áp

Water blasting công nghiệp là công việc rủi ro cao. Tia nước áp lực cao có thể gây chấn thương xuyên da nghiêm trọng, trong khi hose hoặc fitting hỏng có thể gây whip rất nguy hiểm. Một hệ thống đúng chuẩn cần có dump valve/deadman control, relief valve, emergency stop, hose đúng pressure rating, đầu nối tương thích, kiểm tra định kỳ và vùng cấm cho người không nhiệm vụ.

Người vận hành cần được đào tạo về áp lực cao, PPE chuyên dụng, quy trình khởi động/dừng máy, kiểm tra nozzle, kiểm soát khoảng cách phun và xử lý sự cố. Với ứng dụng trong hầm tàu hoặc không gian hạn chế, cần bổ sung thông gió, chiếu sáng an toàn, giám sát người làm việc và phương án cứu hộ.

THQ Technical Services Hỗ Trợ Gì?

THQ Technical Services tư vấn cấu hình water blasting theo yêu cầu thực tế của từng ụ tàu, không chỉ bán một model cố định. Từ thông tin bề mặt, năng suất, nguồn điện và tiêu chuẩn sơn, THQ có thể đề xuất cấu hình bơm P.T.C/HPP, phụ kiện đầu phun, hose áp lực cao, dump valve, phụ tùng tiêu hao và kế hoạch đào tạo vận hành an toàn cho đội thi công tại Việt Nam.

Nguồn tham khảo: Luật Bảo vệ môi trường 2020, PTC Waterblasting/HPP pump ranges, Damen Song Cam Shipyard, Hồng Hà Shipbuilding, NIOSH về rủi ro phun cát/silica.